Foto: Pexels.com.

Laat jij jouw jongen genoeg jongen zijn? Ziedaar de prangende vraag van een nieuwe campagne van SIRE. Als ik zoiets lees krijg ik spontaan jeuk. Al is het alleen al omdat het spotje meer weg heeft van een uitgekiende reclamecampagne voor een bepaald broekenmerk.

 

Want nu we toch met vooroordelen smijten: al die moeders mopperen wat af als jongens wéér met een kapotte broek thuis komen.

Zo’n moppermoeder ben ik niet. Kan er ook mee te maken hebben dat ik nooit merkkleding voor mijn kinderen koop. Ik kan met geen mogelijkheid zeggen hoeveel broeken mijn kinderen hebben versleten. En ja, dat gebeurt ook weleens meer dan eens per week. Zo’n lading nieuw aangeschafte broeken begeeft het ook altijd rondom hetzelfde tijdstip. Het zij zo. Hoort net als af en toe een lekke band bij het opgroeien. En als een juf zich soms verontschuldigt omdat mijn kind na een schooldag onder de krijt of verf zit, grijns ik: ‘Dan heeft hij of zij in ieder geval heerlijk gespeeld!’

 

 

Allereerst: wat is nou typisch jongensgedrag?

In bomen klimmen? Vissen? Pijltjes schieten? Vuurwerk afsteken? Op het dak klauteren? Het meeste daarvan deed ik vroeger ook. Don’t worry, ik deed ook typische meisjesdingen. Ik hinkelde de neuzen van vele schoenen kaal, tolde, knikkerde, ging elastieken, punnikte, haakte, borduurde en las ontelbaar veel boeken. Het is allemaal goed gekomen hoor, ook al had ik een heus bomenklimvriendje waarmee ik vaak na schooltijd mee in bomen klom. Wat ik wél echt iets jongensachtigs vond? Dat stomme vechten van ze. En hun onbegrijpelijke liefde voor voetbal. Zóóó saai.  

 

Maar er is dus een probleem.

Een groot probleem. Jongens doen het al jarenlang minder goed dan meisjes op school. Zijn minder gemotiveerd, vallen sneller uit en verlaten vaker school zonder een diploma. Je kunt het ook omdraaien. Meisjes doen het al jarenlang beter op school. Ze spijbelen minder, zijn minder vaak schoolverlater, werken harder en doorlopen vaker en in hoger tempo de universiteit. En dat móet ergens aan liggen. Meisjes zijn uiteraard niet slimmer dan jongens. Het idéé alleen al. Dus ligt de oorzaak van het probleem elders. 

 

 

 

Gelukkig leek de vermeende schuldige al snel gevonden.

Jongens krijgen tegenwoordig minder de ruimte om jongen te zijn. De grootste boosdoener? De feminisering van het basisonderwijs! Tegenwoordig staan er bijna uitsluitend vrouwen voor de klas. Kennelijk weten die niet hoe ze met jongensgedrag om moeten gaan. Juffen vinden jongens te ruw, te wild en te lastig. Jongens mogen niet vechten of klei tegen het plafond gooien. Zo komen ze niet tot hun recht want jongens onderzoeken de materialen nu eenmaal op andere manieren. En dat tolereren juffen niet.

 

Ook is tegenwoordig het onderwijs veel te talig.

Ha, juist het gebied waar meisjes sterk in zijn. Net zoals werken in groepjes. En neem nou zo’n kringgesprek. Jongens vinden dat niets. Die vechten liever. Degene met de grootste mond en de hardste vuisten is de baas. (Hoe ze dat dan weer willen rijmen met de democratische principes van onze maatschappij is mij nog steeds niet duidelijk, maar dat is weer een ander verhaal.) En dat snappen al die juffen hélémaal niet. Die halen zelfs de vechtersbazen uit elkaar en zeggen dat geweld op het schoolplein niet mag.

 

Nee, dan vroeger! Op de basisschool had ik vijf jaar een meester.

Gek genoeg maakte zich niemand zich er toen druk over dat meisjes in die tijd gebrek hadden aan vrouwelijke rolmodellen. Hoe was de situatie? Samen met nog een meisje was ik steevast de beste van de klas. Jongens schreven slordig en liepen vaak te klieren. Als ze vochten op het schoolplein pakte de meester die jongens stevig vast bij een oor (dat mocht toen nog). Vervolgens moesten ze strafregels schrijven over dat geweld op het schoolplein verboden was. Klinkt dat bekend? En klei gooien tegen het plafond? Dat was natuurlijk helemaal uit den boze! Het idéé alleen al.  

 

2015-12 jongens-meisjes uitsnede

Als jongens vochten op het schoolplein pakte de meester ze stevig vast bij een oor (dat mocht in de jaren tachtig nog). Illustratie: Heidi Urban-Pasterkamp van Viltzijdig.

 

Jongens hebben vaker moeite met stilzitten.

Altijd al gehad. Maar waarom is dat de schuld van de juf? Van klei tegen het plafond gooien, leer je geen schrijven en rekenen. Hooguit hoe je die troep het beste van het plafond krabt. En als mannen inderdaad betere onderwijzers zijn, waarom staan ze dan niet voor de klas? Sommige ouders zullen ze met open armen ontvangen. Soms tot het hysterische aan toe. ‘Mijn zoon heeft een mééster!’

 

Helemaal omdat volgens recent onderzoek kinderen met een meester beter scoren op de Citotoets.

Op zich heel logisch te verklaren. Want alleen de meest enthousiaste meesters blijven over. De rest smeert hem voortijdig door de nooduitgang van de Pabo. Met uitsluitend topmeesters vallen de resultaten beter uit. Die hebben namelijk geen last van gedemotiveerde vakgenoten die het gemiddelde drukken.

 

 

De hamvraag is natuurlijk waarom mannen de afgelopen decennia massaal het basisonderwijs de rug toekeerden?

Het ontbreken van een leasebak? Te weinig status? Hoe zou je die schuld daarvan in de schoenen kunnen schuiven van de vrouw? Het fenomeen meer mannelijke rolmodellen in het basisonderwijs zal toch vanuit de man zelf moeten komen. Die gaan zich dan ook bemoeien met lesmethodes en uiteraard een andere benadering van jongens mocht dat allemaal nodig zijn. Kortom, waar wachten ze op?

 

Overigens wijst wetenschappelijk onderzoek uit dat slecht presterende jongens helemaal niet te wijten valt aan het dominante feminiene gehalte van het basisonderwijs.

Integendeel, op de basisschool presteren jongens en meisjes nog nagenoeg gelijk. Alle hulde aan al die juffen en enkele meesters die dagelijks onze kinderen de nodige kennis bij proberen te brengen. De ellende begint pas op de middelbare school. Juist, de plek waar de verhouding man/vrouw voor de klas ongeveer gelijk is. Paradoxaal genoeg hollen de resultaten van de jongens met het stijgende aantal mannen voor de klas juist achteruit. Deze trend zet zich voort in de jaren erna op het HBO of WO. Dat geeft toch te denken?  

 

 

Maar als we de juf op de basisschool niet de schuld kunnen geven van de haperende leerresultaten van jongens, wie dan wel?

Het moet toch aan iemand liggen? Dan zal het verkeerde opvoeding wel zijn. Dat jongens geen echte jongens meer mogen zijn. En voor de opvoeding, dat weet iedereen, zijn nog altijd de moeders verantwoordelijk. Ook onderzoeker drs. Lauk Woltring die zijn zegje doet in de SIRE campagne adresseert alléén de moeders. Het gaat over jongens die zeggen: ‘Ja moeder, nee moeder, barst moeder.’ Gelukkig. Het cirkeltje is weer rond. Het ligt tóch nog aan de vrouw die de jongens teveel beknot. Niet aan de slechte werkhouding van de jongens zelf. Pfft. Het idéé alleen al….

 

Grote afwezige in dit verhaal al gespot?

De vaders van al die jongens. Daar gaat het hélémaal niet over. Die mogen fluitend afwezig zijn zonder zich voor iets te hoeven verantwoorden. Komt vast omdat die vroeger nooit de ruimte hebben gekregen. Ik heb een briljant idee. Het is nu toch vakantie. Als al die vaders tijdens hun grote verdwijntruc nou hun zonen meenemen naar het bos om daar slootje te springen, vissen te vangen en fikkies te stoken, kunnen jongens weer gewoon jongens zijn en dan komt het vanzelf allemaal weer goed. Tenzij ze per ongeluk wat bosbranden veroorzaken, maar dat is weer een ander verhaal.  

 

2018-11 Tekst: Alice ten Napel voor MoederBrein.