Hillien op de couveuse-afdeling in Bangladesh

‘Meestal gaat borstvoeding vanzelf, maar

soms is hulp van een lactatiekundige nodig’

 

Hoe kan een kraamverzorgster moeders nóg beter helpen? Door zich bij te laten bijscholen tot een lactatiekundige IBCLC*. Oftewel een internationaal gecertificeerde expert op het gebied van borstvoeding. Voor Hillien Visser vijf jaar geleden dé reden om weer in de studieboeken te duiken. In Bangladesh werkte ze op de couveuse-afdeling. Momenteel is ze de eerste en enige lactatiekundige op het kinderrijke Urk.  Zij geeft moeders professionele ondersteuning bij borstvoeding. Ze weet hoe essentieel het is om die te laten slagen. ‘Meestal gaat het vanzelf, maar soms is er extra hulp nodig. Als zelfstandig kraamverzorgster investeer ik in de kraamweek veel tijd om de borstvoeding goed op gang brengen. Dat heeft mijn grootste prioriteit!’

* IBCLC = International Board Certified Lactation Consultant.

 

baby2

Een vrouw in Urker klederdracht geeft borstvoeding. 

 

Maar wanneer roep je precies de hulp van een lactatiekundige in? Hillien begint op te sommen: ‘Bij aanlegproblemen, pijnklachten, terugkerende borstontstekingen, als een kind niet goed groeit of de borst weigert of wanneer de moeder te weinig melk heeft. Maar ook als je een tweeling hebt gekregen en je twijfelt of je dat gaat redden. Of als je een prematuur kindje hebt dat nog niet sterk genoeg is om te drinken. En soms zijn er problemen als er sprake is van een ziekte, een handicap of een afwijking bij de moeder of de baby. Bijvoorbeeld een te korte tongriem of een hazenlip.’

 

Er zijn nog meer vragen waar sommige vrouwen mee worstelen. Kan ik borstvoeding geven na een borstverkleining of als ik een implantaat heb? En hoe gaat kolven nou precies in zijn werk? Hoe combineer ik borstvoeding met mijn baan? En kan ik weer met borstvoeding beginnen (=relacteren) als ik al ben gestopt? Is het erg dat ik teveel melk heb? Dat laatste is niet altijd gunstig vertelt Hillien. ‘Wist je dat je bij teveel melkproductie de kans bestaat dat je kind onrustig wordt? De baby drinkt teveel, spuugt daardoor veel uit en heeft veel poepluiers.’ Een vicieuze cirkel die onrust bij de baby en ook de moeder veroorzaakt. Goede begeleiding van een lactatiekundige is dan heel prettig.

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Hillien aan het werk in het ziekenhuis in Bangladesh. 

 

Wat is Hilliens primaire doel tijdens de kraamweek? ‘Ervoor zorgen dat vrouwen leren luisteren naar hun eigen moedergevoel’, zegt ze beslist. ‘Dat is moedergevoel is ingeschapen en laat vrouwen vanuit hun eigen hart keuzes maken.’ Om dat te bereiken is rust het toverwoord. ‘Ik adviseer om na de bevalling de eerste twee uur te rusten. Sommigen zitten direct al op Facebook omdat ze bang zijn dat een ander het geboortenieuws voor hen de wereld in slingert. Maar het is heel belangrijk om de tijd te nemen om je kind goed te leren kennen.’

 

Hoe verloopt de kennismaking met je kind eigenlijk optimaal? ‘Door veel rust te nemen en veel huid-op-huidcontact’, weet Hillien uit ervaring. ‘Probeer te achterhalen waarom een kind onrustig is of veel huilt. Wil het aan de borst, is er sprake van een poepluier of heeft de baby gewoon even aandacht en nabijheid nodig? Als een moeder na een paar dagen de verschillende huiltjes van haar baby herkent, is dat alle tijdsinvestering dubbel en dwars waard. Die eerste week dat wij er zijn, komt nooit meer terug’, benadrukt Hillien. ‘Dat is echt even tijd voor jezelf. Profiteer daarvan.’

 

 

 

De liefde voor baby’s krijgt Hillien van jongs af aan mee. ‘Mijn moeder was vroeger kraamverzorgster. En ik voel ook altijd al liefde voor kinderen en mensen.’ Haast logisch dat ze de richting verzorging gaat doen. Ze heeft de keuze uit gehandicaptenzorg, ouderenzorg, ziekenverzorging of kraamzorg. De eerste stage bij de kraamzorg verloopt heel goed. ‘Het was heel relaxed’, herinnert Hillien zich. ‘Grappig! De eerste kinderen die ik ter wereld zag komen, zijn inmiddels vijftien jaar.’

 

Tijdens een verblijf in Bangladesh ontstaat Hilliens fascinatie met het land. Ze loopt stage voor de zendingsopleiding die ze aan de Wittenberg volgt. ‘Na dat eerste bezoek wilde ik er meteen weer heen’, lacht ze. ‘Ik ontmoette daar een jonge moeder die heel verdrietig terug kwam van een doktersbezoek. De borstvoeding verliep niet goed en ze moest overstappen op kunstvoeding. In Nederland is dat niet dramatisch, maar in Bangladesh kan dat het verschil betekenen tussen leven en dood.’

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Hillien geeft les aan de verpleegkundigen in het ziekenhuis in Bangladesh.

 

Hillien legt uit waarom. ‘Kunstvoeding is meestal onbetaalbaar voor arme mensen en ook schoon drinkwater is duur. Soms maken ze kunstvoeding aan met verontreinigd water. Met alle negatieve gevolgen van dien. Als je borstvoeding geeft, heb je geen last van al die problemen. Dat is gratis, hygiënisch en sowieso beter voor de ontwikkeling van het immuunsysteem van de baby. Bengalese kinderen die de borst krijgen, hebben veel minder vaak diarree. Zo stijgt hun overlevingskans met sprongen. Bovendien besparen hun ouders  ook nog eens flink op dokterskosten.’

 

Door deze ontmoeting raakt Hillien geïntrigeerd met borstvoeding. ‘Ik wilde daar echt iets mee gaan doen.’ Eenmaal terug in Nederland resulteert dat in het volgen van de opleiding tot lactatiekundige IBCLC. Gewapend met deze extra kennis vertrekt Hillien weer naar Bangladesh en gaat aan de slag in het zendingsziekenhuis Lamb Hospital. Ze werkt er onder zeer primitieve omstandigheden, maar geniet met volle teugen. ’Al sinds mijn kinderjaren verlang ik ernaar om mijn kwaliteiten in te zetten voor mensen in nood. Ik voelde me er helemaal op mijn plek.’

 

 

 

Op een dag ontmoet Hillien een tienermoeder van een prematuur kindje waarbij de borstvoeding niet op gang komt. Hillien biedt haar hulp aan om uit te zoeken wat er is. Ze kolft met de hand. Het gaat moeizaam. Pas als Hillien de moeder met haar vinger laat voelen dat het kindje een zuigreflex heeft, dringt opeens het besef door bij de moeder. Prompt verschijnen de eerste druppels melk. ‘Die melkdruppels vielen samen met de traandruppels uit mijn ogen’, herinnert Hillien zich. Al snel daarna drinkt de baby bij de moeder aan de borst. ‘Dat het dan opeens zo los komt’, zegt Hillien verwonderd. ‘Het is zo mooi geschapen.’

 

Eenmaal terug in Nederland komt alle kennis Hillien uitstekend van pas bij haar werk als zelfstandig kraamverzorgster. ‘Als lactatiekundige kan ik vrouwen die worstelen met borstvoeding op een professionele wijze helpen’, vertelt ze. ‘Borstvoeding is gratis, warm en makkelijk’, roemt Hillien enkele van de vele voordelen. ‘Bovendien bevordert het de band tussen moeder en kind en het zorgt ervoor dat het immuunsysteem van de baby zich beter ontwikkelt.’

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Hillien met één van haar patiëntjes.

 

In de afgelopen jaren heeft Hillien al veel baby’s geboren zien worden. ‘Ellende, verlossing en dankbaarheid. Al die fases zie je tijdens een bevalling voorbijkomen’, vertelt Hillien. ‘Als een kind geboren wordt zijn er zoveel emoties. Die kun je onmogelijk vastleggen met een foto of een camera.’ Ze vindt het fantastisch dat ze steeds weer zo’n wonder van dichtbij mee mag maken. ‘Dat een gezin ons bij de geboorte wil hebben. Een kraamtijd zoals in Nederland is uniek’, zegt Hillien. Soms gaat ze naar het buitenland om te kramen bij een Nederlands stel.

 

Meestal werkt ze echter op Urk en in de rest van Flevoland, maar ook in Kampen, Zwolle en Friesland. Op Urk krijgen ze vaak al jong kinderen. Een ander verschil is dat meestal de huisarts de bevalling doet. ‘Urker huisartsen begeleiden meer bevallingen dan menig verloskundige’, weet Hillien. Een kraamverzorgster heeft veel taken. ‘Het is van alles wat. Verzorging voor moeder en kind en verder alles wat een moeder normaal doet. Op Urk is een kraamweek echt nog een feest met heel veel bezoek dat spontaan langs komt. Buiten Urk bellen bezoekers vaak van tevoren. Daar fungeer je als kraamverzorgster meer als een entertainer.’ 

 

 

 

‘De grootste misvatting van ouders? Dat een kind snel doorslaapt! Sowieso is de tweede nacht vaak een dramanacht waarin een kind niet wil slapen. Daarnaast is het héél normaal dat een baby tot het een jaar oud is ’s nachts om voeding mag komen zonder dat er een speciale reden voor is. Het is vervelend als je steeds de vraag krijgt: ‘Is het de nacht al over?’ Alsof er iets mis is. En dan nog? Wat is een nacht? Bij de één begint die om tien uur en de ander slaapt pas om half één.’ Hillien heeft ook haar bedenkingen bij het zogenaamde pyjamapapje dat sommige ouders ’s avonds geven. ‘Want dan slaapt een kind lekker. Maar een kind heeft geborgenheid nodig, niet even een slaapmutsje.’

 

‘Ook verkijken mensen zich er vaak op hoeveel tijd en energie een baby kost. In het begin ben je dagelijks uren met de verzorging bezig. Een kind heeft veel nabijheid nodig’, weet Hillien uit ervaring. ‘Je kunt een kruik gebruiken om een kind goed op temperatuur te brengen, maar huid-op-huidcontact werkt meestal beter.’ Ook benadrukt Hillien het belang van rust, reinheid en regelmaat. ‘En stel al je vragen die hebt aan de kraamverzorgster of verloskundige. Daar zijn we voor.’ Hillien geniet van de afwisseling van haar werk. Kramen bij mensen met een andere cultuur vindt ze het aller leukste. ‘Als er een plekje is bij een buitenlands gezin, kijken mijn collega’s altijd als eerste naar mij’, lacht ze.

 

 

 

Hoewel Hillien inmiddels vijf keer in Bangladesh is geweest, richt ze zich nu op Urk en omstreken. ‘Ik heb een samenwerkingsverband met tien collega’s, we werken onder de naam ‘Kraamzorg op Urk’.’ Kwaliteit en betrokkenheid staan hoog in het vaandel. ‘Als een vrouw halsoverkop naar het ziekenhuis moet, ga ik vaak mee ook al word ik niet voor die uren betaald. Ik wil graag de moeder vertellen hoe de bevalling verlopen is en dat ze goed heeft gereageerd. In het ziekenhuis gebeurt er zo veel. Er zijn meestal veel toeters en bellen en een bevalling wordt al snel medisch gemaakt.’

 

hope

Hillien richt zich nu op Urk en omstreken. Bij de Urker haven. 

 

Als Hillien weet hoe de bevalling verlopen is kan ze meteen goede tips geven. ‘Bij een pompbevalling zie je dat ouders vaak later met hun kind naar een osteopaat moeten. Bij een keizersnede zijn er vaak problemen met het nekje of andere klachten. En omdat alles steriel is, heeft een baby meer kans op infecties. Dat klinkt tegenstrijdig. Maar de oorzaak is dat een baby niet in aanraking gekomen met de bacteriën van de moeder zoals dat wel bij een vaginale bevalling het geval is. Een kwalijke zaak dus dat in Azië bijna uitsluitend keizersnedes worden uitgevoerd omdat een arts daar meer mee verdient.’

 

Als lactatiekundige IBCLC heeft Hillien professionele kennis op het gebied van borstvoeding, de anatomie en fysiologie van de borsten en de groei en ontwikkeling van een baby. ‘Baby’s die borstvoeding krijgen, hebben een andere groeicurve’, noemt Hillien een voorbeeld. Als lid van de IBCLC krijgt ze voortdurend bijscholing en examens zodat ze altijd op de hoogte blijft van de nieuwste ontwikkelingen. Zo zijn haar klanten altijd verzekerd van professionele hulp en advies volgens de meest recente richtlijnen. Dit alles om de kans te vergroten om de borstvoeding te laten slagen. ‘Want dat is nu eenmaal het beste voor moeder en kind. Welke achtergrond ze ook hebben.’

 

Heb je ook vragen over borstvoeding? Neem contact op met Hillien voor deskundig advies. Of kijk op de website lactatiekundigeopurk.nl.

 

2016-11: Tekst door Alice ten Napel voor MoederBrein. Foto’s: aangeleverd door Hillien.